Muhasebe Dergisi - Muhasebe, Vergi, Sosyal Güvenlik, Ekonomi ve Mali Müşavirlik Haberleri

Gelir Vergisi Kanununun 24. maddesine göre Harcırah Kanunu kapsamı dışında bulunan işletmeler tarafından hizmet erbabına ödenen Gerçek Yol Giderlerinin Tamamı ile Yemek ve Yatma (iaşe ve ibate) Giderlerine karşılık verilen Gündelikler’in hizmet erbabının emsal aylıklı devlet memuruna ödenen gündelik kadar olan kısmı gelir vergisinden istisnadır. Bu istisna maddesi dolyası ile devlet memurları gündeliklerinin ve aylıklarının hesaplanmasında kullanılan katsayılar her yılın Ocak ve Temmuz aylarında değişmektedir. Bu değişime paralel olarak maaş dilimleri de değişime uğramaktadır.

 01 Ocak 2008 tarihinden geçerli olmak üzere 2008/13055 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile

-            Devlet Memurları aylık kat sayısı     : 0,049486

-            Taban aylığı kat sayısı                     : 0,65283

olarak belirlenmiştir.

01 Ocak 2008 tarihinden itibaren geçerli memur maaş ve taban aylığı katsayısı ile yurtiçi gündelik tutarları dikkate alınarak Gelir Vergisi Kanunu’nun 24 üncü maddesine istinaden 2008 yılında gelir vergisinden istisna edilen yurtiçi ve yurtdışı gündelik tutarları aşağıdaki şekilde tespit edilmiştir.

 A.    Yurtiçi Harcırah Tutarları

01.01.2008 tarihinden itibaren

 Yukarıdaki tabloda gösterilen aylık brüt tutarlara, ilgililerin hizmet sürelerine uyan kıdem aylıkları ayrıca ilave edilecektir.

 Kıdem Aylığı Hesabı:

 Gösterge rakamı x katsayı x hizmet yılı formülü ile hesaplanmaktadır.

 Gösterge rakamı  0-25 yıl arasında 20

                            25 ve daha fazla hizmet yılı olanlar için 500 olarak belirlenmiştir.

 Buna göre 01.01.2008 tarihinden itibaren hizmetlinin aylığına ilave edilecek tutar

 20 x 0,049486 x hizmet yılı = formülüne göre hesaplanacaktır.

 Yukarıda açıklandığı üzere 25 ve daha fazla hizmet yılı olanlar için gösterge rakamı 500 olarak alınacak ve bu tutarın üzerine çıkılmayacaktır.

 Buna göre aylıklara hizmet yılına göre ilave edilecek tutarlar 10, 20, 25 ve 30 hizmet yılına göre aşağıdaki gibi hesaplanmıştır.

 ·           10 yıllık bir hizmetli için (10 x 20 x 0,049486 =)   9,89.-YTL

·           20 yıllık bir hizmetli için (20 x 20 x 0,049486 =) 19,79.-YTL

·           25 yıllık bir hizmetli için (500 x 0,049486 =)       24,74.-YTL

·           30 yıllık bir hizmetli için (500 x 0,049486 =)       24,74.-YTL

 Yukarıdaki hesaplamaları göre; 10 yıl hizmeti olan ve 1.120.-YTL brüt ücret alan bir personelin harcırahı 29,50.-YTL yerine; 10 yıllık kıdem aylığına tekabül eden 9,89 YTL’nin maaşa ilavesi ile bulunan (1120 + 9,89 =) 1129,89.-YTL’na tekabül eden 35.-YTL tutarında vergiden istisna harcırah tutarı tespit edilecektir.

 B. Yurtdışı Harcırah Tutarları

Yurtdışına yapılacak yolculuklarda verilecek harcırah tutarları tablosu değişmemiş ancak 01.01.2008 tarihinden itibaren değişen memur maaş katsayılarına göre maaş dilimleri değişmiştir.

 Bu nedenle tablonun başına 2008 yılına ilişkin memur maaş katsayısına göre belirlenen maaş tutarları aşağıda görüldüğü şekilde yazılmıştır.

 Harcırah hesaplamalarında ayrıca aşağıdaki hususların da göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

 1.   Verilen harcırahların (gündeliklerin) hizmet erbabının brüt maaşına tekabül eden Devlet Memuru gündeliğinden fazlası brütleştirilerek gelir vergisine tabi tutulacaktır. Aylık tutarına göre belirlenen gündelik tutarının vergiden istisna edilen tutarı aşmadığı hallerde bu ödemelerden sadece binde 6 oranında Damga Vergisi kesintisi yapılacaktır. İstisna tutarı aşan gündelik ödendiği durumda aşan kısım ücretlinin içinde bulunduğu gelir dilimine karşılık gelen vergi oranı ve damga vergisi dikkate alınarak brütleştirilmek suretiyle gelir vergisi kesintisine tabi tutulacaktır.

 2.     Gündelikler yemek ve yatma (iaşe ve ibate) giderlerine karşılık verilmekte olup bu tutarlara ulaşım giderleri dahil değildir.

3.     Yurtdışı gündeliklerin YTL cinsinden tahakkuku, yabancı paranın T.C. Merkez Bankası döviz satış kuru esas alınarak yapılmalıdır.

4.     Yurtdışına gönderilenlere, seyahat süresinin ilk 10 günü için ödenecek gündelikler tablodaki tutarların %50 artırılması suretiyle hesaplanacaktır.

5.     Yurt dışında yatacak yer için ödenen ve belgelendirilen giderlerin, vergiden istisna edilen gündelik tutarlarının %40’ını aşması halinde, aşan kısmın %70’inin ayrıca vergiden istisna edilerek ödenmesi mümkündür. Ancak ek olarak ödenecek bu tutar, vergiden istisna gündelik tutarının; aylık seviyesi 1.114,04 YTL’nı aşanlar için %100’ünden, diğerleri için %70’inden fazla olmaz

6.     Gelir Vergisi Kanununun 24. maddesinde sayılan kişilere harcırah verilmesi yerine iş seyahatleri sırasında gerçekleşen yol, yemek ve konaklama masraflarının tamamının Vergi Usul Kanununun belge düzeni hükümlerine uyulmak kaydı ile şirketçe karşılanması ve gider veya maliyet olarak kaydedilmesi mümkündür. (Gerçek gider usulü)

7.     Gündelik verilen personelin yurtiçi ve yurtdışı seyahati ile ilgili yemek ve konaklama (iaşe ve ibate) giderleri ayrıca belgesi karşılığında kendisine ödeniyor ve bu belgeler kanuni defter kayıtlarında gider olarak dikkate alınıyorsa, ödenen gündelik (veya harcırah) tutarının tamamının brüte iblağ edilerek (brütleştirilerek) ücret olarak vergilendirilmesi gerekmektedir. Diğer bir ifade ile “Harcırah Gündeliği Usulü” ile “Gerçek Gider Usulünün” bir arada uygulanması mümkün değildir, ikisinden biri tercih edilebilir.

C. Özel Sigorta Şirketlerince Ödenen Emekli Aylığı ve İkramiyesinde Gelir Vergisinden Müstesna Tutarları

GVK’nun 23/11 maddesinde düzenlenen istisna uygulamasında en yüksek devlet memuruna ödenen en yüksek emekli aylığı 01.01.2008 tarihinden geçerli olmak üzere 3.819,93 YTL olarak dikkate alınacaktır.

 GVK’nun 25/3 maddesinde düzenlenen istisna uygulamasında en yüksek devlet memuruna ödenen en yüksek emekli ikramiyesi tutarı 01.01.2008 tarihinden geçerli olmak üzere 62.637,72 YTL olarak dikkate alınacaktır.

Ortalama Üye Değerlendirmesi